Điều hành giá chủ động trước những "cơn sóng" từ thị trường thế giới
Sáu tháng đầu năm 2026, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố bất định từ bên ngoài. Xung đột địa chính trị, giá năng lượng thế giới biến động mạnh, chi phí logistics gia tăng cùng xu hướng cạnh tranh thương mại toàn cầu đã tạo áp lực lớn lên mặt bằng giá trong nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, công tác điều hành giá tiếp tục phát huy vai trò là một trong những trụ cột quan trọng góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.
Bà Nguyễn Thị Thu Huyền (giữa) và bà Vũ Hương Trà tại cuộc họp Tổ điều hành thị trường trong nước thường kỳ quý II/2026
Tại cuộc họp Tổ điều hành thị trường trong nước thường kỳ quý II/2026 diễn ra sáng 7/7, tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị Thu Huyền, đại diện Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, diễn biến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cho thấy áp lực lạm phát vẫn được kiểm soát. Riêng tháng 6/2026, CPI giảm 0,39% so với tháng trước, chủ yếu nhờ giá xăng dầu trong nước giảm theo xu hướng hạ nhiệt của giá năng lượng thế giới.
Tính chung quý II/2026, CPI tăng 5,25% so với cùng kỳ năm trước. Hầu hết các nhóm hàng tiêu dùng chủ yếu đều ghi nhận mức tăng, trong đó nhóm giao thông tăng 9,57%; nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 7,77%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 5,04%; giáo dục tăng 3,38%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 2,98%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,17%. Bình quân 6 tháng đầu năm, CPI tăng 4,38% so với cùng kỳ năm 2025, vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát lạm phát.
Phân tích các yếu tố tác động, bà Nguyễn Thị Thu Huyền cho biết nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống là nhóm đóng góp lớn nhất vào mức tăng CPI khi tăng 4,79%, làm CPI chung tăng 1,72 điểm phần trăm.
Trong nhóm này, giá thịt lợn tăng 4,85% do nguồn cung hạn chế trong dịp lễ, Tết và chi phí chăn nuôi ở mức cao. Giá thịt gia cầm tăng 4,51%; trong khi giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình tăng tới 6,85% do chi phí nguyên liệu và dịch vụ tăng. Những con số trên cho thấy áp lực lạm phát không chỉ đến từ giá năng lượng mà còn lan tỏa sang nhiều nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu khi chi phí đầu vào tăng cao.
Ở góc độ điều hành, bà Vũ Hương Trà, đại diện Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), cho biết, 6 tháng đầu năm là giai đoạn công tác điều hành giá phải đối mặt với nhiều biến động, đặc biệt trong thời điểm từ cuối tháng 3 đến hết tháng 4 khi giá năng lượng thế giới tăng rất mạnh.
Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Công Thương, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định mặt bằng giá.
Theo bà Vũ Hương Trà, các chính sách tài khóa đã phát huy hiệu quả, nhất là việc sử dụng linh hoạt các công cụ của ngân sách nhà nước kết hợp với cơ chế điều hành giá xăng dầu.
"Mặc dù giá dầu thế giới biến động rất mạnh nhưng giá xăng dầu trong nước được điều hành bám sát diễn biến của thị trường quốc tế, qua đó hạn chế tối đa các cú sốc về giá đối với nền kinh tế. Dù không thể tách rời hoàn toàn xu hướng tăng của giá thế giới, song thị trường trong nước đã không xảy ra tình trạng biến động đột biến hay 'sốt giá", bà Vũ Hương Trà nhấn mạnh.
Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng góp phần giữ mặt bằng giá trong nước ổn định hơn so với những biến động trên thị trường quốc tế.
Công tác điều hành giá được thực hiện khá tốt những tháng đầu năm
Tuy nhiên, cùng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, áp lực đối với công tác điều hành giá trong những tháng cuối năm sẽ lớn hơn. Điều đó đòi hỏi việc theo dõi sát diễn biến thị trường và cập nhật thường xuyên các yếu tố tác động để có giải pháp điều hành phù hợp, vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.
Kiểm soát lạm phát nhưng không chủ quan với áp lực cuối năm
Mặc dù kết quả kiểm soát CPI trong 6 tháng đầu năm được đánh giá tích cực, song đại diện Cục Thống kê và Cục Quản lý giá đều cho rằng dư địa điều hành trong thời gian tới sẽ chịu nhiều sức ép hơn khi nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc để đạt mục tiêu tăng trưởng.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Huyền, áp lực lạm phát trong những tháng cuối năm đến từ cả yếu tố bên ngoài và trong nước.
Ở bình diện quốc tế, xung đột quân sự, bất ổn địa chính trị và cạnh tranh thương mại toàn cầu vẫn có thể tiếp tục tác động đến giá năng lượng, giá lương thực, chi phí logistics quốc tế cũng như giá nhiều loại nguyên liệu đầu vào. Bên cạnh đó, biến động tỷ giá và việc đồng USD duy trì ở mức cao sẽ làm gia tăng chi phí nhập khẩu của doanh nghiệp. Trong nước, việc điều chỉnh giá một số hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo lộ trình thị trường như giá điện và giá dịch vụ y tế cũng sẽ tác động đến chi phí sản xuất và sinh hoạt. Cùng với đó, mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao sẽ kéo theo nhu cầu sử dụng điện, vật tư và nguyên liệu phục vụ sản xuất kinh doanh tăng lên.
Một yếu tố khác cũng được đại diện Cục Thống kê lưu ý là việc điều chỉnh tiền lương từ tháng 7/2026. Chính sách này góp phần nâng cao đời sống người lao động, song đồng thời cũng có thể làm gia tăng nhu cầu tiêu dùng, nhất là đối với các nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu.
Bên cạnh đó, giá vật liệu xây dựng tiếp tục chịu áp lực từ tiến độ giải ngân đầu tư công và nhu cầu xây dựng; trong khi tăng trưởng tín dụng nhanh cũng có thể tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá nếu không được điều hành phù hợp.
Ngoài các yếu tố kinh tế, những diễn biến khó lường của thời tiết, thiên tai và dịch bệnh cũng có thể ảnh hưởng đến nguồn cung nông sản, thực phẩm, qua đó tác động trực tiếp đến giá cả thị trường. "Tuy CPI bình quân 6 tháng đầu năm vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát nhưng áp lực lạm phát trong thời gian tới vẫn hiện hữu", bà Nguyễn Thị Thu Huyền nhận định.
Theo đó, việc điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý như điện, dịch vụ y tế cần được xây dựng theo lộ trình phù hợp, tránh tập trung vào cùng một thời điểm để hạn chế tác động đến mục tiêu kiểm soát lạm phát.
Ở góc độ điều hành, bà Vũ Hương Trà cho rằng công tác quản lý giá trong 6 tháng cuối năm sẽ phải đối mặt với nhiều biến số khó lường hơn. Một trong những rủi ro lớn nhất là diễn biến của giá năng lượng thế giới, đặc biệt là mặt hàng LPG khi Việt Nam vẫn phụ thuộc khá lớn vào nguồn nhập khẩu. Vì vậy, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế để chủ động xây dựng các kịch bản điều hành phù hợp.
Đối với các mặt hàng do Nhà nước định giá hoặc quản lý giá như điện, dịch vụ y tế và giáo dục, việc điều chỉnh sẽ được xem xét trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động đến kinh tế vĩ mô và mục tiêu kiểm soát lạm phát. Các bộ quản lý chuyên ngành sẽ chủ động lựa chọn thời điểm điều chỉnh phù hợp, hạn chế tạo áp lực lên mặt bằng giá.
Đối với nhóm lương thực, thực phẩm, đặc biệt là thịt lợn và các mặt hàng thiết yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng cuối năm, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương và các địa phương theo dõi sát diễn biến cung cầu, nhất là trong mùa mưa bão và dịp cuối năm, nhằm hạn chế tình trạng thiếu hàng hoặc tăng giá cục bộ.
Theo bà Vũ Hương Trà, nhu cầu tiêu dùng và du lịch trong nước được dự báo tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm. Đây là tín hiệu tích cực đối với tăng trưởng kinh tế nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác điều hành giá, đòi hỏi các cơ quan quản lý phải theo dõi sát diễn biến thị trường và điều hành linh hoạt.
Kết quả kiểm soát CPI trong nửa đầu năm 2026 đã tạo dư địa quan trọng cho điều hành kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, khi nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc, việc hài hòa giữa mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng và kiểm soát lạm phát sẽ tiếp tục là bài toán trọng tâm của công tác điều hành giá. Điều này đòi hỏi các cơ quan quản lý phải tiếp tục bám sát diễn biến thị trường trong nước và quốc tế, chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó, đồng thời phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và các biện pháp quản lý giá để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
