Ngân hàng tiếp tục là “trụ đỡ” tài chính cho nông nghiệp bứt phá trong năm 2026

Năm 2025, dưới sự điều hành chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 31/12/2025, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 18,58 triệu tỷ đồng, tăng 19,01% so với cuối năm 2024 – mức tăng vượt mục tiêu ban đầu và phản ánh sự phục hồi rõ nét của nền kinh tế. Như vậy, xét về giá trị tuyệt đối, trong năm 2025, tín dụng toàn hệ thống tăng 2,97 triệu tỷ đồng so với năm trước. Đáng chú ý, nông nghiệp – nông thôn tiếp tục là lĩnh vực ưu tiên hàng đầu trong phân bổ tín dụng.

Năm 2025, tín dụng nông lâm nghiệp và thủy sản chiếm 6,50% tổng dư nợ toàn nền kinh tế; riêng tín dụng nông nghiệp – nông thôn chiếm tới 22,49% trong nhóm các lĩnh vực ưu tiên. Điều này cho thấy định hướng nhất quán của chính sách tiền tệ trong việc “bám sát ruộng đồng”, hỗ trợ khu vực chịu nhiều rủi ro nhất từ biến đổi khí hậu. Nhờ đó, mà năm 2025, tổng sản lượng lương thực có hạt thu hoạch trên cả nước đạt 47,9 triệu tấn, tăng 96,4 nghìn tấn so với năm 2024. Trong đó: ngô đạt 4,4 triệu tấn, tăng 7,8 nghìn tấn; sản lượng lúa thu hoạch đạt 43,5 triệu tấn, tăng 88,6 nghìn tấn so với năm trước.

Không chỉ mở rộng quy mô, ngành Ngân hàng còn tập trung cải thiện chất lượng tín dụng thông qua các chương trình chuyên biệt. Quy mô chương trình tín dụng cho lâm sản, thủy sản được nâng mạnh từ 15.000 tỷ đồng lên 185.000 tỷ đồng; chương trình cho vay liên kết chuỗi lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đã giải ngân lũy kế khoảng 3.100 tỷ đồng. Đây là những dòng vốn mang tính “dẫn dắt”, thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, thích ứng khí hậu và gắn với chuỗi giá trị. Tính chung năm 2025, sản lượng thủy sản đạt 9.947,5 nghìn tấn, tăng 3,0% so với năm 2024, bao gồm: cá 6.962,4 nghìn tấn, tăng 2,7%; tôm 1.522,2 nghìn tấn, tăng 5,5%; thủy sản khác 1.462,9 nghìn tấn, tăng 1,9% so với năm 2024.

Ông Đỗ Thanh Tịnh, Giám đốc Agribank Chi nhánh Cà Mau chia sẻ, ngân hàng tạo điều kiện cho hơn 65.000 hộ nông dân tiếp cận nguồn vốn vay với tổng dư nợ trên 2.300 tỷ đồng, giải ngân cho trên 580 dự án với gần 5.600 hộ vay. Tỉnh Cà Mau hiện có diện tích nuôi tôm lớn nhất nước với hơn 435.000ha, chiếm khoảng 40% tổng diện tích nuôi tôm cả nước, trong đó hơn 37.000ha đạt chứng nhận quốc tế.

Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản toàn tỉnh ước đạt hơn 1,2 triệu tấn, tăng 5,56%; riêng sản lượng tôm đạt gần 595.000 tấn, tiếp tục giữ vị thế dẫn đầu. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản vượt 2,5 tỷ USD. Tổng sản phẩm nội địa (GRDP) khu vực I (nông, lâm nghiệp – thủy sản) của Cà Mau năm 2025 ước đạt 32.549 tỷ đồng, tốc độ tăng 5,51%, vượt chỉ tiêu Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao cho tỉnh (4% trở lên). Sản xuất ngư - nông - lâm nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế, với GRDP khu vực này ước tính chiếm 33,86% trong cơ cấu kinh tế tỉnh. Trong đó có 6 chỉ tiêu vượt kế hoạch, đóng góp quan trọng vào mức tăng trưởng GRDP 8% của tỉnh.

Về kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản số liệu từ Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2025 đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước.

Hỗ trợ kịp thời trước thiên tai và rủi ro khí hậu

Biến đổi khí hậu không chỉ làm gia tăng tần suất thiên tai mà còn kéo theo rủi ro tài chính đối với hộ nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp. Trước thực tế đó, Ngân hàng Nhà nước đã kịp thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi suất, giữ nguyên nhóm nợ cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh.

Chính sách này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp nông dân không bị đứt gãy dòng tiền, nhanh chóng khôi phục sản xuất, đồng thời hạn chế nguy cơ nợ xấu lan rộng trong hệ thống ngân hàng. Có thể nói, tín dụng ngân hàng đã trở thành “tấm đệm giảm sốc” tài chính cho khu vực nông nghiệp trước các cú sốc khí hậu ngày càng khó lường.

Giải pháp điều hành tín dụng 2026: Hướng tới nông nghiệp xanh, chống chịu khí hậu

Bước sang năm 2026, bối cảnh mới đòi hỏi điều hành tín dụng phải chuyển từ “mở rộng quy mô” sang “nâng cao hiệu quả và tính bền vững”. Ông Trần Thanh Quỳnh, Giám đốc BIDV Cà Mau chia sẻ một số giải pháp trọng tâm, sau:

Một là, ưu tiên tín dụng xanh cho nông nghiệp thích ứng khí hậu, cần dành hạn mức tín dụng riêng cho các mô hình canh tác thông minh, tiết kiệm nước, giảm phát thải, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn. Lãi suất ưu đãi nên gắn với tiêu chí môi trường và khả năng giảm rủi ro khí hậu.

Hai là, mở rộng tín dụng theo chuỗi giá trị và liên kết vùng, cần nhân rộng mô hình cho vay theo chuỗi lúa gạo, thủy sản sang các ngành hàng chủ lực khác, đồng thời gắn tín dụng với bảo hiểm nông nghiệp để chia sẻ rủi ro thiên tai.

Ba là, đẩy mạnh chuyển đổi số tài chính nông thôn. Việc phổ cập thanh toán không dùng tiền mặt, định danh sinh trắc học và dữ liệu lớn cần được khai thác sâu hơn để giảm chi phí tín dụng, nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho nông dân ở vùng sâu, vùng xa.

Bốn là, phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ – tài khóa – khí hậu. Điều hành tín dụng năm 2026 cần gắn với các chương trình mục tiêu quốc gia về chuyển đổi xanh và thích ứng biến đổi khí hậu, tránh tình trạng vốn tín dụng đi trước nhưng thiếu đồng bộ về hạ tầng và thị trường tiêu thụ.

Từ thực tiễn năm 2025, cho thấy ngành Ngân hàng không chỉ là kênh dẫn vốn mà còn là “trụ đỡ” chiến lược cho nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Với định hướng điều hành tín dụng linh hoạt, có trọng tâm và gắn với mục tiêu phát triển xanh, năm 2026 sẽ là thời điểm then chốt để dòng vốn ngân hàng tiếp tục hỗ trợ phát triển nông nghiệp bền vững và kinh tế - xã hội đất nước. Toàn ngành phấn đấu tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2026 đạt 73 - 74 tỷ USD; trong đó, nhóm hàng nông sản khoảng 40 tỷ USD (tăng 7,2%), các mặt hàng thủy sản khoảng 12 tỷ USD (tăng 7,6%), lâm sản và đồ gỗ khoảng 18,8 tỷ USD (tăng 3,6%). Đồng thời nâng cao sức chống chịu, gia tăng giá trị và phát triển bền vững hơn trong dài hạn.