Mở hướng mới cho xuất khẩu gạo Hà Nội
Việc phát triển các vùng sản xuất lúa Japonica, lúa chất lượng cao hàng hóa đang mở hướng đi mới cho xuất khẩu gạo Hà Nội. Hoạt động này góp phần quan trọng vào mục tiêu tái cơ cấu nông nghiệp Hà Nội theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.
Năm 2022, Hợp tác xã (HTX) Kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Tam Hưng (huyện Thanh Oai) triển khai gieo cấy 100ha giống lúa Đài thơm 8 (50ha vụ Xuân, 50ha vụ Mùa) theo quy trình sản xuất an toàn. Sau thu hoạch, HTX liên kết với một số DN thu mua hơn 600 tấn thóc cho nông dân.
Mô hình sản xuất lúa hữu cơ tại xã Nam Phương Tiến (huyện Chương Mỹ) cho hiệu quả kinh tế cao. Ảnh: Ánh Ngọc
Giám đốc HTX Kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Tam Hưng Đỗ Văn Kiên chia sẻ, tham gia mô hình sản xất lúa an toàn, nông dân đã được tập huấn kỹ thuật, phòng trừ sâu bệnh, bảo quản sản phẩm, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất, giảm thiểu tác hại đến môi trường. Bên cạnh đó, thu nhập của nông dân cũng được nâng lên rõ rệt nhờ hiệu quả kinh tế đạt bình quân 23,4 triệu đồng/ha/vụ.
Tương tự, tại huyện Chương Mỹ, ông Lê Văn Mật - thành viên HTX Nông nghiệp hữu cơ Đồng Phú - cho biết, 5 năm trở lại đây, gia đình ông gieo cấy 1ha lúa Japonica/vụ và đã được DN thu mua lúa tươi tại ruộng. Trừ các khoản chi phí, gia đình ông Mật thu lãi bình quân 16 triệu đồng/ha/vụ trở lên, nhờ vậy, gia đình ông Mật yên tâm sản xuất, thêm gắn bó với đồng ruộng quê hương.
Thông tin từ Trung tâm Phát triển nông nghiệp Hà Nội, trong năm 2022, đơn vị đã triển khai xây dựng được 16 vùng sản xuất lúa Japonica và lúa chất lượng cao hàng hóa, cùng 3 mô hình chuyển đổi sản xuất lúa - cá tại 19 xã thuộc 8 huyện trên địa bàn TP (với tổng diện tích 1.117ha (Vụ Xuân 704,5ha, vụ Mùa 412,5 ha). Trong đó: 60 ha sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, 5ha lúa thảo dược, 12ha lúa - cá, 300ha sản xuất lúa theo tiêu chuẩn VietGAP, 740ha sản xuất lúa an toàn. Hiệu quả kinh tế sản xuất lúa Japonica và lúa chất lượng cao cao hơn so với lúa Khang dân 18 từ 10,3 - 15 triệu đồng/ha/vụ.
Đáng chú ý, hiện diện tích lúa Japonica của TP đã tăng gấp 2,55 lần so với năm 2018 (năm 2018 là 3.651ha, năm 2022 là hơn 10.000ha). Kết quả phát triển sản xuất lúa Japonica nói riêng và lúa chất lượng cao hàng hóa theo tiêu chuẩn xuất khẩu nói chung, đã góp phần đưa cơ cấu giống lúa chất lượng cao của Hà Nội năm 2022 đạt trên 60%.
Hướng tới xuất khẩu
Giám đốc Trung tâm Phát triển nông nghiệp Hà Nội Hoàng Thị Hòa cho biết, xác định công tác tiêu thụ sản phẩm là khâu then chốt để phát triển sản xuất được bền vững, nên ngay từ đầu vụ, Trung tâm đã kết nối các DN vào ký kết bao tiêu sản phẩm; đồng thời triển khai chỉ đạo các HTX xây dựng phương án tiêu thụ sản phẩm cho nông dân.
Các chuyên gia, nhà quản lý đánh giá chất lượng lúa hữu cơ tại xã Nam Phương Tiến (huyện Chương Mỹ). Ảnh: Ánh Ngọc
Kết quả đã có 5 DN vào tiêu thụ sản phẩm cho nông dân, gồm: Công ty CP giống, vật tư nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam, Công ty TNHH đầu tư và phát triển nghiệp Bắc Hải, Công ty Long Vũ, Công ty Khang Long, Công ty Mỹ Loan. 5 DN này đã tiêu thu được hơn 2.000 tấn lúa tươi cho các HTX, số còn lại nông dân để dùng cho gia đình.
Bên cạnh công tác phát triển sản xuất, Trung tâm đặc biệt chú trọng đến xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng giá trị và khẳng định thương hiệu gạo chất lượng cao của Hà Nội. Theo đó, trong năm 2022, Trung tâm đã xây dựng thành công chuỗi sản phẩm “Gạo hữu cơ Japonica Nam Phương Tiến” cho HTX Nông nghiệp hữu cơ Nam Phương Tiến (huyện Chương Mỹ).
Đánh giá về hiệu quả sản xuất lúa, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương khẳng định, việc đẩy mạnh sản xuất lúa Japonica và lúa chất lượng cao đạt tiêu chuẩn xuất khẩu đã góp phần bảo đảm an ninh lương thực cho Thủ đô; nâng cao năng lực cán bộ và nhận thức của người dân Thủ đô về phát triển sản xuất nông nghiệp an toàn, VietGAP, hữu cơ; đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc, tạo sản phẩm an toàn phục vụ người tiêu dùng, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường, đáp ứng xu hướng hội nhập quốc tế.
Ngoài ra, việc sản xuất lúa Japonica, lúa chất lượng cao hàng hóa còn góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, nông dân về sử dụng đất, nước, giảm dùng phân bón hóa học, bảo tồn nguồn thiên địch, cân bằng hệ sinh thái.
Hà Nội phấn đấu đến năm 2025 cơ cấu giống lúa chất lượng toàn TP đạt trên 80%. Qua đó, duy trì và phát triển 80 - 100 vùng sản xuất lúa Japonica và lúa hàng hóa chất lượng cao, đủ tiêu chuẩn xuất khẩu. TP hỗ trợ phát triển công nghệ sấy, sơ chế, chế biến, bảo quản gạo giống Japonica nhằm nâng cao giá trị sản phẩm gạo Hà Nội.
Hình thành ít nhất 2 chuỗi liên kết giá trị sản phẩm gạo Hà Nội nhằm mở rộng, phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm lúa, gạo Japonica chất lượng cao, góp phần phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững
Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương