Ngày 8/11, tại Hà Nội, Diễn đàn Quốc gia thường niên “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 và Lễ kỷ niệm 10 năm Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam được tổ chức với chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam - Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”.
Một trong những nội dung đáng chú ý tại diễn đàn là công bố Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026–2035 theo cấu trúc 9-4-2; đồng thời ra mắt Liên minh chiến lược triển khai Khung hành động, tổ chức tọa đàm về giải pháp thực thi và tôn vinh doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam năm 2026.
Thông điệp xuyên suốt của chương trình là đưa văn hóa kinh doanh từ những giá trị, chuẩn mực đã được xác lập thành hành động cụ thể trong hoạt động doanh nghiệp, có công cụ đánh giá và kết quả có thể kiểm chứng.
Chuyển từ tuyên truyền sang thực hành, đo lường hiệu quả
Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh yêu cầu đưa văn hóa kinh doanh đi vào thực chất, trở thành năng lực quản trị và động lực phát triển của doanh nghiệp.
Theo Bộ trưởng, cần “Chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động sang thực hành; từ xây dựng chuẩn mực, tôn vinh sang đo lường hiệu quả và nhân rộng những mô hình tốt”. Văn hóa không chỉ dừng ở các tuyên ngôn hay bộ quy tắc ứng xử mà phải được thể hiện bằng chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu, mức hưởng thụ và sự phát triển của người lao động, cũng như những đóng góp cụ thể cho xã hội.
Đây là yêu cầu đặt ra cho chặng đường tiếp theo sau 10 năm triển khai Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”. Bởi khi các giá trị văn hóa được đưa vào quy trình quản trị, cách thức tổ chức sản xuất, kinh doanh và quan hệ với người lao động, đối tác, khách hàng, chúng mới thực sự tạo ra giá trị cho doanh nghiệp.
Bộ trưởng cũng đánh giá cao định hướng xây dựng Chương trình hành động phát triển văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026–2035; đồng thời đề nghị Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục hoàn thiện chương trình theo hướng thiết thực, có trọng tâm, trọng điểm, gắn với kết quả cụ thể, phát huy vai trò chủ thể của doanh nghiệp và huy động sự tham gia của toàn xã hội.
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, doanh nhân và doanh nghiệp Việt Nam ngày càng có vai trò, đóng góp quan trọng trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước; không chỉ tạo ra việc làm, sản phẩm, thương hiệu mà còn góp phần nâng cao đời sống người lao động, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững.
Đặt trong yêu cầu đó, việc đo lường hiệu quả thực hành văn hóa kinh doanh có ý nghĩa quan trọng. Các chuẩn mực cần được chuyển thành tiêu chí, công cụ và phương thức đánh giá cụ thể, giúp doanh nghiệp nhận diện những điểm cần cải thiện, đồng thời có cơ sở để nhân rộng các mô hình thực hành tốt.
Khung hành động 9-4-2 mở đường cho giai đoạn thực thi
Theo ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” (BTC 248), Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC), văn hóa hiện diện trong cách doanh nghiệp tạo ra của cải, đối đãi với con người và nhận trách nhiệm trước xã hội. Khi được thực hành nhất quán, những giá trị ấy tạo dựng niềm tin, nâng chất lượng quản trị và trở thành năng lực cạnh tranh.
Từ góc nhìn này, Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026–2035 theo cấu trúc 9-4-2 được công bố tại diễn đàn là bước tiếp nối quan trọng, nhằm đưa các giá trị đã xác lập vào quản trị, hợp tác và những kết quả có thể đánh giá. Văn hóa qua đó trở thành nguồn lực bên trong của doanh nghiệp, thay vì chỉ là một yêu cầu mang tính định hướng.
Cấu trúc 9-4-2 gồm 9 cấu phần cung cấp nền tảng và công cụ thực thi; 4 chương trình tổ chức hành động; 2 đề án định hướng phát triển. Trong đó, 9 cấu phần gồm: Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam; Bộ đo Văn hóa kinh doanh doanh nghiệp; VBCI-Local hướng tới đánh giá hệ sinh thái văn hóa kinh doanh địa phương; Trust Index - Chỉ số niềm tin; Hộ chiếu Văn hóa kinh doanh; Đại sứ Văn hóa kinh doanh; Sách trắng Văn hóa kinh doanh; mạng lưới VBN GLOBAL kết nối doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam toàn cầu; và Liên minh chiến lược triển khai Khung hành động.
Bốn chương trình hành động tập trung vào doanh nghiệp thực hành và tạo giá trị; địa phương phát triển hệ sinh thái; doanh nhân Việt Nam toàn cầu cùng hành động; xây dựng và vận hành Liên minh chiến lược. Hai đề án hướng tới phát triển văn hóa kinh doanh Việt Nam, chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia; đồng thời xây dựng văn hóa kinh doanh làm nền tảng cho phát triển bền vững các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Điểm đáng chú ý của khung hành động là không chỉ xác lập hệ giá trị mà còn đặt ra các công cụ để đánh giá và thúc đẩy thực hành. Chẳng hạn, Bộ đo Văn hóa kinh doanh doanh nghiệp hướng tới giúp doanh nghiệp nhận diện mức độ thực hành, xác định vấn đề cần cải thiện; VBCI-Local hỗ trợ đánh giá hệ sinh thái văn hóa kinh doanh ở địa phương; còn Trust Index tập trung vào chỉ số niềm tin.
Liên minh chiến lược triển khai Khung hành động được ra mắt với 28 đơn vị, gồm 19 đơn vị trong nước và 9 đơn vị ngoài nước. Các thành viên tham gia cam kết đóng góp sáng kiến, tri thức và nguồn lực để đưa khung hành động vào thực tiễn.
Ông Hồ Anh Tuấn nhấn mạnh: “BTC 248 và VNABC nhận trách nhiệm chủ động kết nối, tổ chức phối hợp và cùng các thành viên theo đuổi công việc đến kết quả. Mong cộng đồng doanh nghiệp đạt chuẩn tiếp tục tiên phong; mỗi đơn vị đồng hành lựa chọn một việc thiết thực, đóng góp bằng năng lực và tâm huyết của mình”.
Từ góc độ quốc tế, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, cho rằng khu vực tư nhân không chỉ là nhà tài trợ hay đối tác truyền thống mà còn có thể trở thành chủ thể đồng kiến tạo, đóng góp chuyên môn, năng lực vận hành và đổi mới sáng tạo. Ông nhấn mạnh sự cần thiết bảo đảm đổi mới sáng tạo được dẫn dắt bởi đạo đức, tăng trưởng kinh tế song hành với tiến bộ của con người.
“Văn hóa doanh nghiệp không chỉ là sự nhìn lại quá khứ; đó là chiếc la bàn định hướng cách chúng ta kiến tạo tương lai. Hãy cùng bảo đảm rằng đổi mới sáng tạo luôn được dẫn dắt bởi đạo đức, và tăng trưởng kinh tế luôn song hành cùng sự tiến bộ của con người”, ông Jonathan Wallace Baker chia sẻ.
Đại diện UNESCO cũng khẳng định Văn phòng UNESCO tại Hà Nội cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam thông qua hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ tri thức và kết nối toàn cầu.
Nhìn lại chặng đường 10 năm, việc Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 10/11 hằng năm là Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và phát động Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” đã tạo nền tảng cho quá trình hình thành các chuẩn mực và cộng đồng doanh nghiệp cùng thực hành. Bộ tiêu chí Văn hóa kinh doanh Việt Nam được ban hành năm 2021; ngày 21/3/2026, Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam được công bố với 12 giá trị: Yêu nước, Tín nghĩa, Phụng sự, Bản sắc; Liêm chính, Tự chủ, Trí tuệ, Sáng tạo; Khát vọng, Hội nhập, Hợp tác, Bền vững.
Tuy nhiên, thách thức của giai đoạn tới không chỉ là tiếp tục lan tỏa các giá trị này mà còn là chứng minh chúng được thực hành như thế nào và tạo ra kết quả gì. Từ yêu cầu của Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đến định hướng của Khung hành động 9-4-2, trọng tâm đã được đặt vào việc chuyển các chuẩn mực thành hành động, có phương pháp đánh giá và có thể nhân rộng.
Khi văn hóa được thể hiện trong chất lượng sản phẩm, chữ tín, cách thức quản trị, trách nhiệm với người lao động và xã hội, đó cũng là lúc văn hóa kinh doanh trở thành một phần năng lực cạnh tranh thực chất của doanh nghiệp.
