Kết nối doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Ngày 8/10/2026, tại Hà Nội, Báo Tài chính – Đầu tư tổ chức Tọa đàm “Kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu”.

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn mới trong thu hút và sử dụng nguồn lực đầu tư nước ngoài, với trọng tâm ngày càng lớn vào chất lượng, hiệu quả và khả năng liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước.

Phát biểu tại Tọa đàm, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, 9 tháng năm 2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%, cao nhất trong 5 năm qua. Tổng nguồn vốn FDI Việt Nam thu hút được trong gần 40 năm qua đã vượt 570 tỷ USD.

Cùng với sự gia tăng về quy mô, dòng vốn FDI gần đây được đánh giá đã có sự cải thiện về chất lượng, với nhiều dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Theo lãnh đạo Bộ Tài chính, những dự án này khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn và sản xuất công nghệ cao toàn cầu.

Tuy nhiên, gần 40 năm thu hút FDI cũng cho thấy một số hạn chế. Theo Thứ trưởng, chất lượng và hiệu quả thu hút, quản lý, sử dụng vốn FDI chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đặc biệt, liên kết giữa khu vực trong nước và khu vực FDI còn hạn chế, chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển chưa đạt như kỳ vọng, trong khi tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu còn chưa cao.

“Đây cũng chính là một trong những lý do để Bộ Chính trị quyết định ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, đánh dấu một bước ngoặt mang tính chiến lược, thay đổi toàn diện phương thức và tư duy thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam trong giai đoạn mới”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh.

Với Nghị quyết số 10-NQ/TW, việc thu hút nguồn lực từ bên ngoài sẽ có những chuyển đổi lớn. Thay vì chỉ chú trọng vào số lượng dự án, số vốn đầu tư, Việt Nam sẽ đặt trọng tâm vào kiến tạo hệ sinh thái FDI chất lượng cao, coi trọng chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng cho nền kinh tế và khả năng liên kết với khu vực trong nước. Việt Nam cũng không thu hút FDI bằng mọi giá mà sẽ lựa chọn đối tác để giúp nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam thu hút FDI không phải để thay thế nội lực mà để làm mạnh nội lực, để nâng cao năng suất, năng lực công nghệ, sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Từ liên kết doanh nghiệp đến nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng

Tại Tọa đàm, các chuyên gia, diễn giả nhận định, việc biến nguồn lực quốc tế thành năng lực nội sinh của nền kinh tế được xác định là một trong những vấn đề trọng tâm. Theo đó, chuyển giao công nghệ, đào tạo và phát triển nhân lực, nâng cao năng lực quản trị, tiêu chuẩn hóa sản xuất và mở rộng mạng lưới nhà cung ứng trong nước cần được đặt trong mối liên hệ với mục tiêu nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thực tiễn từ Samsung cho thấy, với nền tảng triết lý kinh doanh đồng thịnh vượng, Samsung Việt Nam đã kết nối việc nâng cao năng lực cạnh tranh sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam với mục tiêu xây dựng chuỗi cung ứng của Samsung ngày càng ổn định và vững chắc hơn để thúc đẩy hoạt động hợp tác theo một định hướng thống nhất chương trình hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển năng lực đã được triển khai theo từng giai đoạn.

"Mục tiêu của chúng tôi không đơn thuần là gia tăng số lượng đối tác giao dịch, mà là cùng kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất có thể phát triển bền vững cùng nhau", ông Cha Ji Ho, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Trung tâm Mua hàng, Samsung Việt Nam

Theo ông Cha Ji Ho, trong giai đoạn 2015-2021, chương trình tư vấn đổi mới sản xuất của Samsung Việt Nam đã hỗ trợ 379 doanh nghiệp. Giai đoạn 2022 - 2026, chương trình tư vấn nhà máy thông minh có 96 doanh nghiệp tham gia, trong đó riêng năm 2026 là 14 doanh nghiệp. Samsung cũng đã đào tạo 406 chuyên gia đổi mới sản xuất trong giai đoạn 2018 - 2021 và 241 chuyên gia nhà máy thông minh trong giai đoạn 2022 - 2026.

"Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ mở rộng hoạt động hợp tác này sang những khu vực công nghiệp trọng điểm ở miền Bắc và miền Nam như Phú Thọ, Hải Phòng, Thái Nguyên,… để ngày càng nhiều doanh nghiệp địa phương có thể tham gia chương trình hợp tác", ông Cha Ji Ho thông tin.

Ở góc độ tổ chức tài chính, ông Kamijo Hiroki, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối FDI-TB, VPBank cho rằng kỳ vọng của nhà đầu tư nước ngoài đang mở rộng từ lợi thế chi phí sang khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, nguồn vốn, nhân lực, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Theo ông Kamijo Hiroki, mô hình đang chuyển từ tăng trưởng dựa trên chi phí sang hệ sinh thái kết nối, trong đó cần hỗ trợ nhà đầu tư vận hành hiệu quả, mở rộng hoạt động và xây dựng các mối liên kết sâu hơn với doanh nghiệp Việt Nam. Quan hệ hợp tác giữa VPBank và SMBC kết hợp năng lực triển khai tại thị trường trong nước với mạng lưới toàn cầu. Trong chuỗi cung ứng, VPBank có nền tảng số và quan hệ với doanh nghiệp Việt Nam, trong khi SMBC có mạng lưới khách hàng đa quốc gia và các quan hệ kinh doanh quốc tế. Hai bên hướng tới kết nối nhà cung cấp trong nước với chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong lĩnh vực sản xuất, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm, Trưởng ban Phát triển bền vững Prime Group, thành viên Tập đoàn SCG cho rằng, yêu cầu đối với nhà cung ứng đang mở rộng từ chất lượng sản phẩm sang phát thải carbon, nguồn gốc nguyên liệu, hiệu quả sử dụng năng lượng và các tiêu chuẩn ESG. Prime hiện có sản phẩm tại 24 quốc gia, qua đó yêu cầu đối với doanh nghiệp cũng mở rộng sang các tiêu chuẩn về môi trường, năng lượng, an toàn, nguồn gốc và quản trị.

Theo bà Tâm, hướng tiếp cận “Go Together” tập trung vào việc doanh nghiệp dẫn đầu nâng tiêu chuẩn đồng thời hỗ trợ các đối tác, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao năng lực đáp ứng. Các hoạt động có thể bắt đầu từ những vấn đề cụ thể như ổn định chất lượng nguyên liệu, giảm tiêu hao năng lượng và nhiên liệu, giảm thất thoát trong sản xuất, tái sử dụng nước hoặc vật liệu, chuẩn hóa an toàn và môi trường, xây dựng dữ liệu phục vụ kiểm soát và truy xuất.

Những cách tiếp cận từ Samsung, VPBank hay Prime Group cho thấy yêu cầu kết nối doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng không chỉ đặt ở việc tìm kiếm đơn hàng, mà còn gắn với năng lực sản xuất, công nghệ, nhân lực, tài chính, quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và phát triển bền vững.