Giá dầu thế giới giảm mạnh khi rủi ro địa chính trị hạ nhiệt

Áp lực bán tiếp tục chi phối thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong phiên giao dịch ngày 3/6, kéo chỉ số MXV-Index giảm hơn 37 điểm xuống còn 2.823 điểm. Tuy nhiên, trái ngược với diễn biến giá, dòng tiền lại tập trung mạnh vào nhóm nông sản. Riêng nhóm này chiếm hơn 41% tổng giá trị giao dịch toàn Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), cho thấy hoạt động cơ cấu vị thế và tìm kiếm cơ hội đầu tư vẫn diễn ra sôi động.

Thị trường dầu chuyển trọng tâm sang triển vọng nhu cầu

Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), giá dầu thế giới tiếp tục giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày 3/6 khi giới đầu tư đẩy mạnh hoạt động chốt lời và thu hẹp các vị thế mua đã được xây dựng trong giai đoạn căng thẳng địa chính trị leo thang trước đó.

Sự lạc quan của thị trường được củng cố sau khi Lebanon và Israel đạt được thỏa thuận ngừng bắn sau các cuộc đàm phán tại Washington. Đây được xem là một bước tiến quan trọng hướng tới mục tiêu hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông, đồng thời mở ra kỳ vọng về khả năng từng bước khôi phục hoạt động vận chuyển năng lượng trong khu vực.

Dù vậy, trên thực tế, dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz vẫn chưa có nhiều thay đổi đáng kể. Theo các dữ liệu theo dõi vận tải biển, lưu lượng tàu qua khu vực này hiện vẫn thấp hơn rất nhiều so với giai đoạn trước xung đột. Tuy nhiên, thị trường dầu không giao dịch dựa trên thực trạng hiện tại mà dựa trên kỳ vọng về tương lai. Việc xuất hiện các tín hiệu ngoại giao tích cực đã khiến giới đầu tư bắt đầu đánh giá lại xác suất xảy ra kịch bản gián đoạn nguồn cung kéo dài - yếu tố từng đẩy giá dầu tăng mạnh trong hơn ba tháng qua.

Theo MXV, diễn biến của phiên vừa qua cho thấy thị trường đang từng bước gỡ bỏ phần bù rủi ro địa chính trị đã được phản ánh vào giá dầu trong thời gian trước đó. Điều này cũng lý giải vì sao giá dầu giảm mạnh dù nguồn cung thực tế tại Trung Đông chưa hoàn toàn trở lại trạng thái bình thường.

Khi nỗi lo về nguồn cung tạm thời lắng xuống, sự chú ý của giới giao dịch nhanh chóng chuyển sang câu chuyện nhu cầu tiêu thụ. Đây được xem là yếu tố có thể quyết định xu hướng tiếp theo của thị trường năng lượng trong những tháng tới.

Những tín hiệu từ Trung Quốc đang khiến thị trường trở nên thận trọng hơn. Theo dữ liệu của Kpler, lượng dầu thô Iran nhập khẩu vào Trung Quốc trong tháng 5 giảm xuống còn khoảng 1,1 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ đầu năm 2025. Trong khi đó, lượng dầu nhập khẩu từ Nga cũng giảm xuống khoảng 1,04 triệu thùng/ngày, thấp nhất kể từ tháng 8 năm ngoái.

Diễn biến này cho thấy nhu cầu từ nền kinh tế tiêu thụ dầu lớn thứ hai thế giới vẫn chưa phục hồi rõ rệt như kỳ vọng. Trong bối cảnh giá dầu duy trì ở vùng cao trong nhiều tháng liên tiếp, thị trường cũng bắt đầu xuất hiện nhiều hơn những lo ngại về nguy cơ "phá hủy nhu cầu", khi chi phí năng lượng cao kéo dài ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất và tiêu dùng.

Quan điểm này phần nào được củng cố sau khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tiếp tục hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu trong năm 2026. Theo MXV, đây là tín hiệu đáng chú ý bởi sau giai đoạn bị chi phối bởi các yếu tố địa chính trị, thị trường hiện đang quay trở lại đánh giá sức khỏe thực sự của nền kinh tế toàn cầu và khả năng hấp thụ nguồn cung trong thời gian tới.

Diễn biến trên cũng được phản ánh rõ nét trên thị trường phái sinh. Dù các quỹ đầu cơ vẫn duy trì trạng thái mua ròng đối với cả dầu Brent và WTI, xu hướng trong tuần gần nhất đã trở nên thận trọng hơn đáng kể. Trên ICE Europe, các quỹ đồng thời cắt giảm vị thế mua và gia tăng vị thế bán đối với dầu Brent. Xu hướng tương tự cũng xuất hiện trên NYMEX WTI khi nhóm Managed Money giảm nắm giữ vị thế mua và tăng các vị thế bán khống.

Theo MXV, động thái này cho thấy dòng tiền đầu cơ đang dần thu hẹp mức độ đặt cược vào kịch bản giá dầu tiếp tục tăng mạnh như giai đoạn trước, đồng thời chuyển sang trạng thái quan sát nhiều hơn trước những tín hiệu trái chiều từ cả phía cung và cầu.

Áp lực bán mạnh trên nhóm họ đậu

Theo MXV, nhóm nông sản là tâm điểm giao dịch trong phiên vừa qua, trong đó riêng các mặt hàng họ đậu chiếm tới 24% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường. Tuy nhiên, dòng tiền lớn vẫn không đủ giúp giá duy trì đà tăng khi áp lực bán lan rộng trên toàn bộ nhóm.

Kết phiên, giá đậu tương giảm 2,1% xuống còn 415 USD/tấn. Giá khô đậu tương giảm 2,21%, còn 345,8 USD/tấn, trong khi dầu đậu tương chịu áp lực mạnh nhất với mức giảm 3%, xuống 1.682 USD/tấn. Chỉ số MXV-Index Nông sản đóng cửa ở mức 1.423 điểm.

Theo đánh giá của MXV, hoạt động thanh lý vị thế mua từ các quỹ đầu tư tiếp tục là nguyên nhân trực tiếp kéo giá đậu tương đi xuống. Đà giảm của dầu thô trong phiên đã gây sức ép lớn lên thị trường nhiên liệu sinh học, qua đó tác động tiêu cực đến dầu đậu tương và toàn bộ nhóm họ đậu.

Bên cạnh đó, số liệu xuất khẩu mới công bố từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy nhu cầu đối với nông sản Mỹ vẫn khá yếu. Trong tuần kết thúc ngày 28/5, doanh số xuất khẩu đậu tương Mỹ chỉ đạt gần 277.000 tấn, giảm 8% so với tuần trước. Đáng chú ý, doanh số bán dầu đậu tương gần như đóng băng, khiến lượng cam kết xuất khẩu lũy kế giảm tới 64% so với cùng kỳ năm trước.

Điều kiện thời tiết thuận lợi tại khu vực Trung Tây nước Mỹ tiếp tục củng cố triển vọng nguồn cung dồi dào trong niên vụ mới. Trong khi đó, Brazil và Argentina vẫn duy trì nguồn cung cạnh tranh với mức giá hấp dẫn hơn, tạo thêm áp lực lên thị trường Mỹ.

Tại Việt Nam, nguồn cung nguyên liệu phục vụ ngành chăn nuôi vẫn được đánh giá ổn định. Theo dữ liệu hàng tàu cập nhật đến ngày 3/6, lượng khô đậu tương nhập khẩu dự kiến đạt khoảng 410.000 tấn trong tháng 7. Dù giảm hơn 20% so với tháng trước, mức này vẫn đủ đáp ứng nhu cầu trong nước khi tiêu thụ thức ăn chăn nuôi đang ở mức thấp. Bên cạnh đó, lượng đậu tương hạt phục vụ ép dầu tiếp tục duy trì trên 200.000 tấn/tháng, góp phần đảm bảo nguồn cung khô đậu tương nội địa trong thời gian tới.