Cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao việc sửa đổi 4 luật lĩnh vực Công Thương

Tháo gỡ nhiều vướng mắc pháp lý

Tại Hội nghị lấy ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng diễn ra sáng 6/3, nhiều ý kiến từ phía doanh nghiệp đánh giá cao tinh thần tích cực, chủ động của Bộ Công Thương khi xây dựng dự án sửa đổi 4 luật trên.

Cụ thể, ông Nguyễn Minh Đức, đại diện cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ – ASEAN tại Việt Nam cho biết, khi tiếp cận dự thảo sửa đổi, cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao cơ quan soạn thảo bởi nhiều vướng mắc pháp lý tồn tại lâu nay đã được đề cập tháo gỡ.

"Chúng tôi đánh giá cao Bộ Công Thương trong việc hoàn thiện dự án luật lần này. Dự án luật đã đề xuất giải quyết, tháo gỡ nhiều vướng mắc về pháp lý, điển hình như sự chồng chéo giữa hợp đồng thương mại và hợp đồng dân sự hay một số quy định liên quan ngành nghề kinh doanh có điều kiện", ông Nguyễn Minh Đức nói.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Anh Tuấn, Công ty luật LNT cho rằng, có những quy định pháp luật, trong đó có Luật Cạnh tranh hiện nay, vốn được xây dựng dựa trên mô hình truyền thống, đang bộc lộ những hạn chế khi xử lý các vụ việc liên quan đến nền tảng số.

"Do đó, việc dự án luật của Bộ Công Thương có quy định mở rộng phạm vi điều chỉnh và bổ sung các quy định mới để kịp thời bắt nhịp với các diễn biến mới của thị trường nhận được sự đồng thuận cao từ phía doanh nghiệp, xã hội", ông Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.

Doanh nghiệp kiến nghị làm rõ một số khái niệm

Đại diện Công ty Luật Bích Thanh Giao cho biết, đơn vị thường xuyên tư vấn cho doanh nghiệp thực hiện thủ tục tập trung kinh tế. Theo đánh giá của doanh nghiệp, quy định của Luật Cạnh tranh và Nghị định 35/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Cạnh tranh về thủ tục tập trung kinh tế hiện đã tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, trong quá trình thực thi doanh nghiệp vẫn gặp một số khó khăn.

Cụ thể, một số khái niệm trong luật chưa được giải thích rõ, gây lúng túng cho doanh nghiệp khi xác định hồ sơ. Ví dụ như khái niệm “kiểm soát chi phối”, “trực tiếp – gián tiếp”, “nhóm doanh nghiệp liên kết” hay “bộ phận điều hành chung” chưa có định nghĩa cụ thể, khiến việc áp dụng trong thực tế còn vướng mắc. Bên cạnh đó, nhiều giao dịch tái cấu trúc nội bộ trong tập đoàn chỉ nhằm sắp xếp lại bộ máy quản lý nhưng vẫn phải thực hiện thủ tục thông báo tập trung kinh tế, dẫn đến kéo dài thời gian thực hiện giao dịch.

"Doanh nghiệp đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét làm rõ các khái niệm trong luật và nghiên cứu cơ chế loại trừ hoặc đơn giản hóa thủ tục đối với các giao dịch tái cấu trúc nội bộ, bởi các giao dịch này thường không ảnh hưởng đến cạnh tranh trên thị trường", đại diện Công ty Luật Bích Thanh Giao nêu ý kiến.

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, Công ty luật toàn cầu MTA nêu vấn đề liên quan đến quy trình tham vấn cơ quan quản lý chuyên ngành trong quá trình xử lý thủ tục cạnh tranh. Theo quy định, cơ quan cạnh tranh có thể tham vấn cơ quan quản lý chuyên ngành trong thời hạn 15 ngày.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ mốc tính thời gian này bắt đầu từ khi nào, cụ thể là từ thời điểm hồ sơ được tiếp nhận hợp lệ hay thời điểm khác. Bên cạnh đó, trong trường hợp quá thời hạn 15 ngày mà cơ quan chuyên ngành không có ý kiến, doanh nghiệp cũng đề nghị làm rõ cơ chế xử lý tiếp theo, đặc biệt là khi hết thời hạn 30 ngày kể từ khi hồ sơ được tiếp nhận.

Ngoài ra, bà Nguyễn Thị Ngọc Anh cũng đặt câu hỏi về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh. Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, thời hiệu thông thường là 1 năm, một số trường hợp là 2 năm, trong khi dự thảo quy định thời hiệu 5 năm.

"Doanh nghiệp đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ cơ sở pháp lý và tính cần thiết của việc kéo dài thời hiệu xử phạt lên 5 năm, trong bối cảnh thời hiệu xử phạt thường được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm hoặc thời điểm cơ quan quản lý phát hiện vi phạm", bà Ánh nói.

Cùng góp ý kiến về dự thảo sửa đổi Luật Cạnh tranh, bà Nguyễn Liên, đại diện Tập đoàn Google cho rằng, để đảm bảo tính rõ ràng cho Điều 27 trong Dự thảo Luật Cạnh tranh sửa đổi, doanh nghiệp mong muốn dự thảo sẽ làm rõ việc duy trì chế độ hậu kiểm (expost) theo đúng tinh thần truyền thống của Luật Cạnh tranh Việt Nam.

Việc áp dụng phương pháp hậu kiểm giúp tập trung vào việc xác định các tác hại thực tế và đáng kể đối với cạnh tranh, đồng thời cho phép doanh nghiệp số đưa ra các biện hộ dựa trên bằng chứng về lợi ích thúc đẩy cạnh tranh, đổi mới và phúc lợi người tiêu dùng.

"Điều này đặc biệt quan trọng vì việc áp dụng các nghĩa vụ tiền kiểm (ex-ante) cứng nhắc, như mô hình Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) của EU, đã được chứng minh là gây ra những hậu quả không mong muốn, cản trở sự đổi mới và gây thiệt hại kinh tế lớn cho các doanh nghiệp, bao gồm cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở châu Âu.

Do đó, ngôn ngữ dự thảo phải rõ ràng để tránh vô tình áp đặt các nghĩa vụ (ex-ante), đảm bảo quy định không làm chệch hướng đầu tư và tài nguyên khỏi đổi mới sang tuân thủ pháp lý tốn kém", bà Nguyễn Liên cho hay.

Kết luận hội nghị, ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, hội nghị đã ghi nhận 27 ý kiến đóng góp từ các đại biểu, trong đó có 9 ý kiến tham gia trực tuyến. Nhiều nội dung đã được cơ quan soạn thảo tiếp thu, phản hồi bước đầu.

Các ý kiến tập trung vào một số nội dung như: Khái quát hóa các hành vi bị cấm, tránh áp dụng máy móc mô hình pháp luật nước ngoài, đồng thời, bảo đảm các quy định cụ thể, rõ ràng để doanh nghiệp dễ áp dụng.

"Trong thời gian tới, ban soạn thảo sẽ tiếp tục tổ chức các hội thảo, lấy ý kiến rộng rãi từ cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và các tổ chức liên quan, nhằm hoàn thiện dự thảo luật trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét", ông Trịnh Anh Tuấn cho hay.

Hội nghị lấy ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng do Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia phối hợp với Vụ Pháp chế, Bộ Công Thương tổ chức. Hội nghị nhằm trao đổi, tham vấn các bộ, ngành, các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đối với các chính sách quan trọng của dự án luật trước khi trình Chính phủ và Quốc hội xem xét.