Định hình cực tăng trưởng mới của Gia Lai
Khu kinh tế Nhơn Hội đang được định hướng trở thành một trong những cực tăng trưởng quan trọng của tỉnh Gia Lai trong giai đoạn phát triển mới, với vai trò là đầu mối kết nối giữa vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Theo dự thảo Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Nhơn Hội đến năm 2050, khu kinh tế có quy mô khoảng 14.308 ha, bao gồm bán đảo Phương Mai và khu vực Canh Vinh. Đến năm 2050, dân số dự kiến đạt khoảng 320.000-360.000 người, trở thành trung tâm phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị và kinh tế biển quy mô lớn của tỉnh Gia Lai.
Điều chỉnh quy hoạch đến năm 2050, Khu kinh tế Nhơn Hội định hướng trở thành khu kinh tế tổng hợp đa ngành công nghiệp, logistics, cảng biển, công nghệ cao và AI. Ảnh: Khu kinh tế Nhơn Hội
Đồ án kế thừa các định hướng phát triển đã được phê duyệt trước đây, đồng thời cập nhật theo Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, cũng như Quy hoạch tỉnh Gia Lai sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Theo định hướng phát triển, Nhơn Hội sẽ là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực theo mô hình tăng trưởng xanh. Công nghiệp, logistics, cảng biển, đô thị, du lịch, dịch vụ, kinh tế biển, công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo (AI) được xác định là những động lực tăng trưởng chủ yếu, tạo nền tảng để khu vực này tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.
Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế, quy hoạch cũng đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững.
Theo dự báo, đến năm 2035, dân số Khu kinh tế Nhơn Hội đạt khoảng 160.000-170.000 người. Diện tích đất xây dựng các khu chức năng dự kiến đạt khoảng 10.980-11.600 ha vào năm 2050, tạo dư địa lớn cho phát triển công nghiệp, dịch vụ và đô thị.
Đáng chú ý, đồ án đề xuất mô hình phát triển đa trung tâm, đa chức năng với một hành lang liên kết tổng hợp Đông - Tây, ba chuỗi phát triển và năm vùng động lực.
Trong đó, hành lang Đông - Tây được hình thành trên cơ sở quốc lộ 19, quốc lộ 19B cùng các tuyến kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, Cảng Quy Nhơn, Cảng Nhơn Hội, Cảng hàng không Phù Cát và hệ thống khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ. Đây được xem là trục động lực quan trọng giúp gia tăng khả năng liên kết vùng giữa Tây Nguyên với khu vực duyên hải.
Năm vùng động lực phát triển gồm trung tâm cửa ngõ Cát Tiến; trung tâm du lịch - dịch vụ - đô thị; trung tâm đô thị du lịch ven vịnh Mai Hương và cảng Nhơn Hội; trung tâm du lịch sinh thái đầm Thị Nại - núi Phương Mai; trung tâm công nghiệp - đô thị - dịch vụ Vân Canh.
Khai thác lợi thế biển để phát triển du lịch và dịch vụ chất lượng cao
Bên cạnh công nghiệp và logistics, quy hoạch mới cũng xác định du lịch, dịch vụ và đô thị biển là một trong những trụ cột quan trọng của Khu kinh tế Nhơn Hội trong tương lai.
Không gian phát triển được tổ chức theo mô hình đa trung tâm với một hành lang liên kết tổng hợp Đông - Tây, ba chuỗi phát triển, năm vùng động lực và tám phân khu chức năng. Mô hình này được kỳ vọng tạo nền tảng kết nối hiệu quả giữa khu vực ven biển với Tây Nguyên thông qua hệ thống cảng biển, cảng hàng không, đường cao tốc và các trung tâm logistics.
Theo định hướng quy hoạch, các lợi thế nổi bật như bán đảo Phương Mai, đầm Thị Nại cùng hệ sinh thái biển đặc trưng sẽ được khai thác gắn với phát triển du lịch, dịch vụ chất lượng cao và đô thị ven biển hiện đại.
Đây là những tài nguyên có giá trị đặc biệt trong chiến lược phát triển du lịch của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, nơi sở hữu nhiều bãi biển đẹp, hệ sinh thái đầm phá đa dạng cùng các giá trị văn hóa đặc sắc của miền duyên hải.
Mới đây, ngày 26/6 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đã chủ trì Hội nghị thẩm định Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế Nhơn Hội đến năm 2050. Tại hội nghị, các thành viên Hội đồng thẩm định đánh giá đồ án được chuẩn bị công phu, cơ bản bám sát nhiệm vụ quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát cơ sở pháp lý, đánh giá đầy đủ hiện trạng phát triển, làm rõ hơn mối liên kết giữa Khu kinh tế Nhơn Hội với đô thị Quy Nhơn và hệ thống giao thông, logistics, đường thủy nội địa nhằm nâng cao hiệu quả kết nối vùng.
Hội đồng thẩm định cũng đề nghị bổ sung đánh giá tác động của biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường ven biển và nhu cầu phát triển du lịch trong giai đoạn tới. Theo các chuyên gia, khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch biển cần đi đôi với bảo tồn cảnh quan tự nhiên, hệ sinh thái đầm Thị Nại và sử dụng bền vững tài nguyên ven biển nhằm bảo đảm sức hấp dẫn lâu dài của khu vực.
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đánh giá cao nỗ lực của UBND tỉnh Gia Lai, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai và đơn vị tư vấn trong quá trình xây dựng đồ án.
Thứ trưởng nhấn mạnh việc điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Nhơn Hội đến năm 2050 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của khu kinh tế, đồng thời tạo động lực tăng trưởng mới cho tỉnh Gia Lai sau mở rộng không gian phát triển.
Để hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt, Thứ trưởng yêu cầu tiếp tục rà soát cơ sở chính trị, căn cứ pháp lý, làm rõ tính chất và tổ chức không gian phát triển của khu kinh tế; thống nhất các chỉ tiêu quy hoạch, sử dụng đất, quy mô dân số và phương án phát triển hạ tầng kỹ thuật nhằm bảo đảm tính đồng bộ, khả thi.
Thay mặt UBND tỉnh Gia Lai, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng cho biết, tỉnh sẽ chỉ đạo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai phối hợp với đơn vị tư vấn khẩn trương tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ theo ý kiến của Hội đồng thẩm định để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt theo quy định.
Khi được thông qua, quy hoạch mới được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển rộng lớn cho Khu kinh tế Nhơn Hội, hình thành trung tâm công nghiệp, logistics, cảng biển, công nghệ cao và AI quy mô lớn, qua đó tạo động lực tăng trưởng mới cho Gia Lai và tăng cường liên kết phát triển giữa vùng Duyên hải Nam Trung Bộ với Tây Nguyên.
