Mới đây Công an tỉnh Lâm Đồng phát đi cảnh báo, các đối tượng xấu đã triển khai nhiều phương thức lừa đảo tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại lớn về tài sản cho người dân.
Một thủ đoạn phổ biến là lập các hội, nhóm trên mạng xã hội như Facebook, Zalo với danh nghĩa chia sẻ kinh nghiệm đầu tư, “tín hiệu vàng chuẩn”, nhằm thu hút người tham gia. Các đối tượng sử dụng tài khoản ảo, đăng tải hình ảnh giao dịch thành công, lợi nhuận cao để tạo niềm tin, kích thích tâm lý “làm giàu nhanh”.
Tinh vi hơn, các đối tượng còn dựng lên các “sàn giao dịch vàng ảo”, thiết kế website, ứng dụng giống nền tảng hợp pháp, có cả “chuyên gia tư vấn”. Các đối tượng thường đánh vào tâm lý thiếu thông tin tài chính, đầu tư theo đám đông, tin vào cam kết “lợi nhuận cao - rủi ro thấp”.
Trước đó, Bộ Công an đã nhiều lần cảnh báo về các hình thức lừa đảo đầu tư tài chính, đặc biệt liên quan đến vàng, ngoại hối và tiền số, đang gia tăng nhanh cả về số lượng lẫn mức độ tinh vi.
Trên các nền tảng như Facebook, Zalo hay Telegram, hàng loạt hội nhóm đầu tư vàng mọc lên với lời mời gọi hấp dẫn: “Tín hiệu vàng chuẩn”, “cam kết lợi nhuận 20–30%/tháng”, “có chuyên gia hướng dẫn 1-1”. Những tài khoản này liên tục đăng tải hình ảnh giao dịch thành công, bảng lợi nhuận “khủng”, thậm chí khoe cuộc sống xa hoa để tạo niềm tin.
Tuy nhiên, đằng sau đó là cả một hệ thống được dàn dựng bài bản. Các đối tượng sử dụng tài khoản ảo, đóng vai nhà đầu tư thành công (còn gọi là “chim mồi”) để tương tác, bình luận, khoe lãi. Khi người mới tham gia, họ nhanh chóng được “chăm sóc” bởi các “chuyên gia tư vấn” với kịch bản sẵn có.
Nguy hiểm hơn, nhiều đường dây còn dựng lên các “sàn giao dịch vàng ảo” với giao diện chuyên nghiệp, mô phỏng gần như hoàn toàn các nền tảng thật. Người dùng có thể nạp tiền, đặt lệnh, theo dõi biểu đồ giá… tất cả đều trông rất “hợp pháp”.
Theo cơ quan chức năng, phần lớn các vụ lừa đảo đầu tư vàng online đều vận hành theo một quy trình quen thuộc.
Đầu tiên, các đối tượng đã tung chiêu quảng cáo lợi nhuận cao, kéo người dùng vào các nhóm kín để tạo cảm giác “cộng đồng đầu tư chuyên nghiệp”. Tiếp đến, các đối tượng tạo niềm tin để người mua thấy các giao dịch thắng liên tục, có người “khoe lãi” mỗi ngày. Người tham gia được khuyến khích nạp số tiền nhỏ, sau đó có thể rút ra dễ dàng kèm một khoản lợi nhuận nhất định. Đây là giai đoạn then chốt khiến nạn nhân tin rằng hệ thống là thật. Cuối cùng, khi nạn nhân tăng số tiền đầu tư, hệ thống online bắt đầu gặp trục trặc như tài khoản bị khóa, lệnh không thực hiện được hoặc xuất hiện yêu cầu nộp thêm phí để rút tiền. Toàn bộ số tiền trước đó gần như không thể lấy lại.
Thực chất, các “sàn vàng” này không hề có giao dịch thật. Mọi dữ liệu đều do đối tượng tự tạo ra nhằm thao túng tâm lý người chơi. Đây là biến tướng của mô hình Ponzi scheme - lấy tiền của người tham gia sau để trả cho người trước, tạo cảm giác sinh lời giả tạo.
Giả mạo các thương hiệu vàng lớn để lừa đảo trên không gian mạng
Trước đó, hồi tháng 4/2026, SJC cảnh báo đến khách hàng về các trang Fanpage giả mạo SJC đăng ký đặt mua vàng online.
Theo SJC, hiện nay, xuất hiện nhiều đối tượng lợi dụng uy tín thương hiệu SJC để thực hiện hành vi lừa đảo, các Fanpage giả mạo hiện đang sử dụng các tên như SJC Hồ Chí Minh, SJC Hà Nội,... bao gồm cả các hình ảnh, nội dung các bài post trên fanpage chính thức của SJC trước đây.
Các trang giả mạo thường được dựng lên với mục đích lừa đảo nên có cách hoạt động khá giống nhau. Chúng thường sao chép nội dung các bài viết từ kênh chính thống trong thời gian ngắn. Nội dung lừa đảo là các bài viết liên quan đến việc giao dịch “Đăng ký mua vàng miếng, vàng nhẫn”. Đặc biệt, những trang này còn chạy quảng cáo để đẩy các bài viết đạt lượng tương tác cao (like, share, comment), có tích xanh, nhằm tạo niềm tin giả cho khách hàng. Tuy nhiên, phần lớn các tương tác này là ảo, không phải người dùng facebook thực sự.
SJC cho biêt, hình thức lừa đảo như: Nhận đặt lịch hẹn mua vàng, lên đơn hàng, nhận giao hàng và hướng dẫn thanh toán chuyển khoản, đặt cọc tiền. Tài khoản các đối tượng lừa đảo yêu cầu chuyển khoản vào là tài khoản của một công ty khác, tên công ty có lồng "SJC" vào nhằm mục đích giảm sự nghi ngờ. Các đối tượng yêu cầu gửi Căn cước công dân để lập giả hóa đơn, hóa đơn được gửi có form y hệt hóa đơn điện tử mà Công ty SJC xuất cho khách hàng khi mua hàng; làm giả hình ảnh gửi QR thanh toán cho khách hàng giả như là nhân viên SJC đang có mặt trực tiếp tại quầy giao dịch.
SJC nhấn mạnh: Công ty SJC không thực hiện bất kỳ giao dịch mua bán nào qua không gian mạng, Website tructuyen.sjc.com.vn chỉ có hình thức đặt phiếu hẹn giao dịch mua vàng miếng SJC, khách hàng vẫn phải đến trực tiếp cửa hàng để thực hiện giao dịch. SJC không nhận đặt cọc giữ hàng dưới bất kỳ hình thức nào; không yêu cầu khách hàng thanh toán trước. Tất cả giao dịch chỉ được thực hiện trực tiếp tại các địa điểm giao dịch chính thức đã được SJC công bố.
SJC cũng khuyến cáo khách hàng: Tuyệt đối không chuyển khoản hoặc giao dịch với các fanpage, website mạo danh SJC; không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng cho các nguồn không chính thống; luôn kiểm tra kỹ nguồn thông tin trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.
SJC cũng cho biết, hiện tại Fanpage SJC trên nền tảng Facebook đã bị vô hiệu hóa do các đối tượng lừa đảo tấn công, report giả mạo ngược. Vì vậy, tạm thời trụ sở SJC tại TP.Hồ Chí Minh sẽ không có bất kỳ hoạt động truyền thông nào trên nền tảng Facebook. Mọi thông tin về phương thức mua vàng online từ SJC trên mạng xã hội đều là giả mạo. Quý khách hàng nếu phát hiện các trường hợp giả mạo, nghi vấn lừa đảo hãy báo cáo với các cơ quan chức năng hoặc hotline, Fanpage và website chính thức của SJC để được hỗ trợ thông tin chính xác nhất.
Trước đó, liên quan đến tình trạng giả mạo thương hiệu để lừa đảo trên không gian mạng, Phú Quý, Bảo Tín Minh Châu… cũng là những thương hiệu bị các đối tượng xấu lợi dụng.
Vì sao nhiều người vẫn sập bẫy?
Theo cơ quan chức năng, điểm chung của các nạn nhân không chỉ là thiếu thông tin, mà còn đến từ yếu tố tâm lý. Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, nhu cầu tìm kiếm kênh đầu tư sinh lời nhanh trở nên mạnh mẽ hơn. Khi giá vàng tăng, cảm giác “nếu không tham gia sẽ bỏ lỡ cơ hội” (FOMO) càng bị kích thích. Bên cạnh đó, hiệu ứng đám đông trên mạng xã hội khiến người dùng dễ tin. Các hình ảnh giao dịch, lợi nhuận dù là giả nhưng vẫn tạo cảm giác rất thật.
Một yếu tố mới đáng lo ngại là việc các đối tượng bắt đầu tận dụng công nghệ cao. Từ AI tạo ảnh giao dịch, đến giả giọng nói, video deepfake của “chuyên gia tài chính”. Điều này khiến việc phân biệt thật - giả ngày càng khó khăn.
Nên thực hiện mua, bán vàng tại các ngân hàng, doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng (Nghị định 340) có hiệu lực từ ngày 09/02/2026. Trong đó có quy định các hành vi vi phạm trong hoạt động sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu và kinh doanh vàng miếng có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm.
Theo quy định tại Khoản 9 Điều 28 Nghị định 340, các hành vi vi phạm trong hoạt động sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu và kinh doanh vàng miếng có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm, cụ thể gồm:
Thứ nhất, sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng khi không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định pháp luật. Trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động mua bán vàng miếng mà không đáp ứng điều kiện kinh doanh hoặc không được cấp phép sẽ bị xử lý và tịch thu số vàng vi phạm.
Thứ hai, xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng khi không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật. Nghị định 340 bổ sung rõ hình thức tịch thu tang vật đối với hành vi này, nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu vàng và quản lý nguồn cung vàng trên thị trường.
Thứ ba, thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.
Như vậy, đối tượng bị xử phạt là các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu khi không có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cấp. Như vậy, không chỉ doanh nghiệp hay tiệm vàng, mà cả cá nhân thực hiện hoạt động kinh doanh vàng trái phép đều có thể bị xử lý.
Với quy định trên, các chuyên gia khuyến cáo người nên thực hiện mua, bán vàng miếng SJC tại các tổ chức tín dụng (TCTD), doanh nghiệp được NHNN cấp Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng.
Đồng thời, người dân cần cần đặc biệt thận trọng với các lời mời đầu tư trên mạng xã hội. Nguyên tắc cơ bản trong đầu tư tài chính lợi nhuận luôn đi kèm rủi ro. Do đó, không có kênh đầu tư nào đảm bảo “lợi nhuận cao - rủi ro thấp” một cách ổn định như các đối tượng lừa đảo trên không gian dẫn dụ.Đáng chú ý, hiện Việt Nam không có sàn giao dịch vàng trực tuyến nào được cấp phép cho cá nhân đầu tư tự do theo mô hình như các “sàn vàng online” đang quảng cáo tràn lan. Do đó, mọi hình thức giao dịch vàng trên các sàn trực tuyến tự phát đều tiềm ẩn rủi ro pháp lý và lừa đảo rất cao.
Người dân cần lưu ý: Tuyệt đối không chuyển tiền, không cung cấp thông tin cá nhân cho các tổ chức, cá nhân không rõ nguồn gốc. Cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của các nền tảng đầu tư, tránh tham gia các sàn không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép; luôn kiểm tra kỹ thông tin bằng cách đối chiếu trên nhiều nguồn và đặc biệt là website chính thức của đơn vị, tổ chức. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần kịp thời trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ.
Ngoài ra, người dân cần biết: Fanpage “giả mạo” có thể sở hữu “tích xanh” khiến nhiều người lầm tưởng đây là kênh chính thống, từ đó mất cảnh giác. Thực tế, dấu xác minh không phải là yếu tố bảo đảm tuyệt đối về độ tin cậy, đặc biệt trong bối cảnh các nền tảng cho phép đăng ký xác thực thông qua nhiều hình thức khác nhau. Vì vậy phải luôn có ý thức kiểm tra tính minh bạch của các fanpage. Chú ý đến thông tin lịch sử đổi tên trang và vị trí quốc gia/khu vực người quản lý trang đăng nhập. Hầu hết các tài khoản giả mạo đều mới được thành lập hoặc mới được đổi tên và đăng bài quảng cáo trong thời gian ngắn, có đăng nhập bên ngoài lãnh thổ Việt Nam.
